Ενημέρωση του Περιφερειακού Συμβουλίου για τον Μαστόδοντα Νεοκαισάρειας

Χρήστος Τζιουβάρας

Περιφερειακός Σύμβουλος Πιερίας – Πράξεις για τη Μακεδονία

Γραμματέας Περιφερειακού Συμβουλίου Π.Κ.Μ.

7 Οκτωβρίου 2022

Θέμα: Ενημέρωση του Περιφερειακού Συμβουλίου για τον Μαστόδοντα Νεοκαισάρειας

Αγαπητοί Συνάδελφοι,

Τον Μάρτιο του 2014 έχουμε την πρώτη πληροφορία για την ύπαρξη παλαιοντολογικών απολιθωμάτων σε περιοχή πλησίον της Νεοκαισάρειας Πιερίας, και συγκεκριμένα ενός μέρους χαυλιόδοντα προβοσκιδωτού.

Τον Ιούλιο του 2014 έχουμε τον 1ο κύκλο συστηματικών ανασκαφών από ομάδα του Α.Π.Θ. με υπεύθυνους ανασκαφής τους καθηγητές κ. Δ. Κωστόπουλο και κα. Ε. Τσουκαλά, με σκελετικά ευρήματα του κορμού ενός προβοσκιδωτού ζώου – μαστόδοντα – προγονικής μορφής ελέφαντα, και ενός δείγματος γομφίου γαζέλας. Οι συστηματικές ανασκαφές ολοκληρώθηκαν το 2016, με την παρουσία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κατερίνης.

Τον Δεκέμβριο του 2019 ο συγκεκριμένος χώρος στην Νεοκαισάρεια με την παλαιοντολογική έκθεση “Λοξόλοφος Μαστόδοντας της Νεοκαισάρειας” αναγνωρίζεται ως Περιφερειακή Μονάδα του Μουσείου Γεωλογίας – Παλαιοντολογίας – Παλαιοανθρωπολογίας του Α.Π.Θ.

Έκτοτε, το θέμα έχει πάρει διεθνείς διαστάσεις, με δημοσιεύσεις σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά του μοναδικού για τα ελληνικά δεδομένα μαστόδοντα, ο οποίος παρουσιάστηκε στην Ταϊβάν, το 2017, από την κα. Ε. Τσουκαλά στο 7ο Συνέδριο για τα Μαμούθ και τους συγγενείς τους (VII ICMR), και η Νεοκαισάρεια έγινε παγκοσμίως γνωστή στους κύκλους των παλαιοντολόγων.

Αξιοσημείωτες ήταν οι επισκέψεις και η συμφωνία συνεργασίας, το 2019, με τον διάσημο παλαιοντολόγο Dick Mol. Το 2020, με την συνδρομή του “Μαστόδοντα Νεοκαισάρειας”, του Dick Mol και του Δρ. Ευάγγελου Βλάχου ολοκληρώθηκε ένας κύκλος αξιοποίησης της παλαιοντολογικής έκθεσης της Νεοκαισάρειας με την παροχή επιστημονικών πληροφοριών για τα απολιθώματα και τις συλλογές που στεγάζονται στην έκθεση.

Από τα ζητήματα που κλήθηκε να αντιμετωπίσει ο “Μαστόδοντας Νεοκαισάρειας” από την αρχή της ίδρυσής του ήταν φυσικά  να διασωθούν τα ευρήματα, να κρατηθούν στον τόπο όπου ανευρέθηκαν, να δημιουργηθεί χώρος έκθεσής τους στο ευρύ κοινό, αλλά και να διαδοθεί το γεγονός της ανεύρεσης παλαιοντολογικών ευρημάτων στην περιοχή με προφανές επιστημονικό, εκπαιδευτικό, πολιτιστικό, τουριστικό και κατ’ επέκταση αναπτυξιακό ενδιαφέρον.

Αύριο, Σάββατο 8 Οκτωβρίου 2022, πραγματοποιούνται στην Νεοκαισάρεια τα εγκαίνια του εκθετηρίου (μόνιμη παλαιοντολογική έκθεση) όπου θα φιλοξενεί τα απολιθώματα προβοσκιδωτού ηλικίας μεταξύ 5 και 9.000.000 ετών, και τα οποία αποτελούν μοναδικά ευρήματα για τα ελληνικά δεδομένα αλλά και με σημαντικό διεθνές ενδιαφέρον.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στο χωριό της Νεοκαισάρειας δεν υπάρχουν δημόσια κτήρια ελεύθερα προς χρήση (ακόμα και το κατάστημα της κοινότητας στεγάζεται σε ιδιωτικό χώρο που μισθώνεται από τον Δήμο), με αποτέλεσμα η έδρα του εκθετηρίου να είναι σε χώρο ενοικιαζόμενο από ιδιώτη. Τα έξοδα διαχείρισης επιβαρύνουν αποκλειστικά τον όμιλο “Μαστόδοντας Νεοκαισάρειας”, ενώ για την ορθή λειτουργία του εκθετηρίου κρίνεται σκόπιμη η μόνιμη απασχόληση ενός εξειδικευμένου συνεργάτη.

 Στα άμεσα σχέδια του ομίλου είναι η λειτουργία ενός σημείου πώλησης αναμνηστικών ειδών, ώστε να δοθεί η δυνατότητα επιπλέον εσόδων για την διαχείριση του εκθετηρίου, ενώ στα μακροπρόθεσμα σχέδια είναι η συνέχιση τω ανασκαφών περιμετρικά του οικισμού σε νέες θέσεις καθώς έχουν ήδη εντοπιστεί και νέα ευρήματα, αλλά και η δημιουργία κέντρου φυσικής ιστορίας και περιβάλλοντος (για παράδειγμα στο πρώην Στρατόπεδο Νεοκαισάρειας).

Αγαπητοί συνάδελφοι,

κρίνω σκόπιμη την ενημέρωση του Περιφερειακού Συμβουλίου για την ανεύρεση παλαιοντολογικών ευρημάτων σε μία περιοχή της Περιφέρειάς μας και συγκεκριμένα στην Νεοκαισάρεια Πιερίας,  και βέβαια για την προσπάθεια ανάδειξης που γίνεται από την εθελοντική πρωτοβουλία του ομίλου “Μαστόδοντας Νεοκαισάρειας”, όπως προείπα με προφανείς αναπτυξιακούς σκοπούς για την περιοχή μας αλλά και για την Περιφέρεια συνολικά.

Αποστολή μας είναι μέσα από τους πόρους που διαθέτουμε, τα προγράμματα, τις δράσεις και τις αποφάσεις μας να πετυχαίνουμε την ανάπτυξη και – επειδή συνηθίζουμε να “μετράμε” τις επιδόσεις της κάθε Περιφέρειας σε σύγκριση με τις υπόλοιπες Περιφέρειες της Ελλάδας και της Ευρώπης – θα έλεγα την ισόρροπη ανάπτυξη μεταξύ των Περιφερειών, και ειδικά για μία όπως η δική μας που βρίσκεται όχι στο κέντρο της χώρας μας ούτε σε αυτό της Ευρώπης.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε όμως ότι και εντός της ίδιας της δικής μας Περιφέρειάς υπάρχουν άλλες, μικρότερες “περιφέρειες” – περιοχές με σημαντικά ζητήματα αναπτυξιακής υστέρησης, όμως παράλληλα με σημαντικούς πόρους που αν αξιοποιηθούν σωστά μπορούν να πετύχουν μια βιώσιμη ισορροπία τόσο ενδοπεριφερειακά αλλά και, αν αθροιστούν, να δώσουν αναπτυξιακή ώθηση συνολικά για την Κεντρική Μακεδονία.

Η περίπτωση του Μαστόδοντα Νεοκαισάρειας είναι μία ενδεικτική – ακριβώς τέτοια περίπτωση και αξίζει το ενδιαφέρον τόσο του Περιφερειακού Συμβουλίου όσο και της Διοίκησης, να ενημερωθεί και να ενσωματώσει στα προγράμματά της Περιφέρειας (Τουριστική Προβολή, Τεχνικό Πρόγραμμα, Πρόγραμμα Αναπτυξιακών Δαπανών κ.α.) δράσεις και μέτρα που ενθαρρύνουν και ενισχύουν την πρωτοβουλία που έχει αναπτυχθεί στην περιοχή της Νεοκαισάρειας Πιερίας.

Με εκτίμηση.